O Emacsie i nie tylko

Fotografia bez użycia AI  powyżej. Projekty bez użycia Aj Waj, jak to mówią na internetach, zyskują coraz większe zainteresowanie ludzi. Systemy operacyjne takie NetBSD, OpenBSD, DragonFlyBSD stanowią alternatywę dla Microslopu czy kernela Linuxa, dla osób, które są sceptycznie nastawione do wciskania Aj Waj wszędzie, gdzie się da. Co dla niektórych osób będzie zdziwieniem, właśnie tak, jądro Linuxa jest pisane w znacznej mierze przez korporacje, które masowo wykorzystują swoje LLMy przy kodowaniu. Kernel Linuxa jako masowo wykorzystywanu przez Google, Microsoft, IBM czy wiele innych firm, nie jest w tym wypadku wyjątkiem od tej korporacyjnej reguły. Niech jeszcze wcisną Waylanda do pralki... A przepraszam, już wcisnęli.  Mimo, że dystrybucje Linuxa takie jak Gentoo, Void zakazały wykorzystania vibe coding oraz LLMów W swoich drzewach kodu, to jednak rozwój kernela Linuxa jest coraz większej ilości udziałów commitów wspierany przez LLMy. NetBSD dzięki tej anty Aj W...

  Zapraszam do lektury 1.   Scimax Jest to starterkit skierowany do inżynierów i naukowców. Skupia się na dostarczeniu najbardziej przystępnego trybu Org, idealnego do pisania naukowych artykułów. Jego autorem jest profesor chemii John Kitchin, który ostatnio przeniósł się na Visual Studio Code. Przeportował on z pomocą Claude Code swoje środowisko pracy do konkurencji w postaci IDE od Microsoftu, dlatego prawdopodobnie więcej aktualizacji Scimax na Emacsa już nie otrzyma. Ponadto ten starterkit posiada dobre wsparcie cytowania i bibliografii oraz LaTeX, a także ma preinstalowany pakiet org-db, który pozwala na indeksowanie plików Org z pomocą SQLite. Korzystałem z tego starterkitu dość krótko. Zapewne nie wykorzystałem nawet ułamka jego funkcjonalności. Wprowadziłem pewne zmiany w pliku user.el, który służy do konfiguracji Scimaxa, w tym dodałem pakiet org-modern oraz motyw Visual Studio Dark Plus. Poniżej mój zrzut ekranu:     2.   Doom Emacs Jest to wiodący f...

Właśnie wczoraj 5 czerwca minęła pierwsza rocznica ogłoszenia XLibre. Z tej okazji wyszła wersja XLibre o numerze 25.1.6!!! 🎉 Sto lat X11 🎁🎈🎂🎊🎀🍰 Dziś wpadła mi aktualizacja na Antixa 26 opartego o Debiana 13. Zachęcam do korzystania z XLibre, bo sam z niego korzystam! 

  W tym wydaniu przeglądarki zaszło dużo zmian. Dodano: powerPreference dla canvas WebGL Zaimplementowano wsparcie  lch  dla kolorów w CSS. Podstawowa implementacja dla konstruktorów w CSS. Podstawowa implementacja dla rozmiarów aspect-ratio w CSS. Wsparcie dla funkcji CSS  min() , max()  oraz  clamp(). Wsparcie dla właściwości logicznych zaokrągleń rogów w CSS. Wsparcie dla zdegenerowanych wartości  infinity , -infinity  i  NaN  w CSS. Wsparcie dla innych zmian CSS. Pełna implementacja dla LoongArch64 flag kompilatora  Baseline/Ion/WASM JIT. Dekodowanie AV1 z Dav1d dla lepszej wydajności AV1 dla odtwarzania wideo dla 64-bitowych wersji programu. Notka: AV1 jest włączona domyślnie dla wszystkich konfiguracji wpierających Dav1d. Dodanie różnych API do transferu ES2024 Arraybuffer ( resize , transfer , transferToFixedLength , detached , maxByteLength and resizable ). Wspracie dla rosnących lub zmieniających rozmiar SharedArrayBuffers...

Coraz bardziej rozjeżdża się świat korporacji i open source To widać dość jaskrawo na siłowym wygaszaniu Xorg, czyli implementacji protokołu X11. Xorg to to jest serwer wyświetlania, usługa systemowa, która pozwala na wyświetlanie grafiki w systemach Unix like takich jak Linux czy FreeBSD, ale nie tylko! Enrico Wraighl, jeden z dość aktywnych kontrybutorów do projektu Xorg został w zeszłym roku zbanowany na Gitlabie, bo śmiał wprowadzać nowości do tej technologii, gdy Google, Red Hat / IBM, i inne korpo postawili na Waylanda, następcę Xorga Z wieloma problemami. To przelało czarę goryczy i zaowocowało forkiem Xorg of nazwie XLibre. Na marginesie sam z niego korzystam na CachyOS oraz na FreeBSD. Wolność wyboru jest zagrożona nie tylko na Desktopie, ale też na Androidzie (patrz keepandroidopen.org/pl/ ), gdzie Google planuje zablokować możliwość instalacji oprogramowania z zewnętrznych źródeł takich jak sklep F-Droid. Oczywiście wszystko to dla naszego dobra ( i naszych dzieci!). Nie ko...

  Główne zmiany w Emacs 31.1 Instalacja i budowanie Usunięto stary dumper unexec (był przestarzały od wersji 27). Nie buduje się już starego programu ctags (używaj Universal Ctags; jeśli potrzebujesz starego zachowania — etags --ctags ). Zmodyfikowano domyślne flagi GCC na 32-bitowym x86. Nowa opcja ./configure --with-systemduserunitdir . Uruchamianie (Startup) W obsługujących to terminalach tryb xterm-mouse-mode jest teraz włączony domyślnie (lepsze wsparcie myszy i schowka systemowego). Plik site-start.el ładuje się przed early-init użytkownika. Emacs domyślnie przygotowuje katalog user-lisp/ (w katalogu konfiguracyjnym), który jest automatycznie dodawany do load-path , byte-kompilowany i ma generowane autoloady. Można to wyłączyć. Ogólne zmiany w edytorze Zmienna line-spacing obsługuje teraz cons cell, pozwalając określić odstępy nad i pod linią (przydatne do wyśrodkowania pionowego). prettify-symbols-mode lepiej radzi sobie z znakami, których nie da się wyświetl...

 Poniżej przykładowy tekst, który warto wysłać na maila uokik@uokik.gov.pl oraz warto zapoznać się z akcją  https://keepandroidopen.org/pl/ .     Szanowni Państwo, zwracam się z wnioskiem o podjęcie działań mających na celu ochronę otwartego charakteru systemu operacyjnego Android. Przedmiotem niniejszego pisma są zmiany planowane przez Google, które – zdaniem środowiska programistów i części użytkowników – mogą stanowić poważne zagrożenie dla konkurencji na rynku aplikacji mobilnych oraz dla praw konsumentów w Polsce. 1. Opis problemu Jak wynika z publicznych zapowiedzi koncernu Google, od września 2026 r. system Android – dotychczas promowany jako platforma otwarta – ma podlegać fundamentalnym zmianom. Zgodnie z nowymi zasadami: tworzenie i dystrybucja aplikacji na platformę Android będzie wymagać centralnej rejestracji dewelopera w Google, rejestracja będzie wiązać się z koniecznością uiszczenia opłaty na rzecz Google, zaakceptowania warunków korzystani...

 GNU Emacs jest edytorem tekstu z wieloletnią, 40 - letnią tradycją. Działa zarówno w terminalu, jak i w trybie graficznym. Rdzeniem tego programu jest napisany w C interpreter Emacs Lisp. Inaczej Elisp jest dialektem Lispu. GNU Emacs nie był pierwszy i jedyny, lecz jest najpopularniejszą wersją Emacsa. Wszystko pozostałe poza rdzeniem, interpreterem Elisp, można dostosować pod siebie, za pomocą Emacs Lisp. Emacs jest samodokumentującym się edytorem, to znaczy, że każda funkcja jest dobrze opisana.   Logo GNU Emacsa      Podstawy skrótów klawiszowych  M → lewy Alt, dawny klawisz Meta na starych klawiaturach. C → lewy Ctrl RET → Enter SPC → klawisz spacji, spacebar    Podstawowe terminy , Bufor (buffer)  → obszar edytowanego pliku lub fragment zaznaczonego tekstu. Wszystko w Emacsie jest buforem.  Okno (window) → obszar wyświetlanego bufora. Frame →  w trybie graficznym to osobne okno systemowe Emacsa. Minibufor → tutaj wpisujesz ko...

Początkowo w Gnu Emacsie łatwo można było tworzyć dokumenty z użyciem GNU Muse. Ostatnia aktualizacja Muse była w 2010 Roku. Był to prosty format czystego tekstu podobny do Markdown. Można go nadal zainstalować i będzie to działać we współczesnym Emacsie 30.2 ze względu na kompatybilność wsteczną.  Z czasem pałeczkę przejął Org mode. Org mode jest do dzisiaj intensywnie rozwijany. Nie tak dawno wyszło wydanie 9.8, które naprawią wiele błędów. Org mode jest wbudowany w GNU Emacsa od 2006 Roku. Jest to format czystego tekstu podobny do Markdown i Muse, ale nieco bardziej od nich złożony.     Poniżej przedstawiam zrzut ekranu przykładowego pliku org w Doom Emacs:     Co jest napisane tak: Podstawowe informacje:   #+title: Mój post Org mode #+author: Moje imię i nazwisko #+date: <2026-03-18 śro> Nagłówki i linki:  * Nagłówek [https://orgmode.org] Lista zadań: skrót klawiatury C-c C-c, gdzie C to lewy Ctrl służy do zaznaczania lub odznaczani...

Ostatnio portal Discord ogłosił, że od marca wprowadzi konieczność weryfikacji dowodem osobistym i/lub zdjęciem twarzy. Jest potencjalne zagrożenie dla wycieku takich danych osobowych, które zdarzały się w przeszłości już. To chyba najwyższa pora by przestać korzystać z takich platform ze względu na bezpieczeństwo swoje i swoich bliskich. Pytanie, kiedy podobne rozwiązania, wprowadzi Reddit, Microsoft (popularne zwany przez swoich klientów Microslopem) w Windows 11, Facebook czy inne social media? Jakie jest rozwiązanie? Pora zacząć korzystać z Fediverse, w tym sieci Mastodon. Są to sieci społecznościowe typu open source. Może warto spróbować prywatnie porzucić system Windows na rzecz bardziej przyjaznych systemów operacyjnych, które Cię nie szpiegują i nie zarzucają Ciebie reklamami. Wbrew pozorom konsumenci mają wpływ na korporacje swoimi decyzjami i wyborami.  Dlaczego akurat Fediverse?  Głównymi zaletami Fediverse są: Zdecentralizowana architektura. Możliwość i...

XEmacs powstał jako fork GNU Emacsa z myślą o wsparciu dla X11, kiedy GNU Emacs korzystał tylko z wersji terminalowej bez GUI. Było to na początku lat 90. XX wieku! Próbowałem początkowo skompilować XEmacsa pod CachyOS, lecz mi się to nie udało, gdyż XEmacs korzysta z wielu drobnych i specyficznych bibliotek, których domyślnie nie ma we współczesnych dystrybucjach Linuxa. Po tej porażce stwierdzilem, że nie opłaca mi się zaśmiecać systemu tymi bibliotekami, z których potem nie będę korzystał. Wysłałem maila na listę mailingową z dwóch adresów mailowych, lecz chyba żadna z list mailingowych nie działa na dzień dzisiejszy. Na szczęście jest wersja pod Windows - nie należy ona do ostatniej stabilnej wersji z 16 stycznia 2026 roku, gdzie trafiły poprawki irytujących błędów. Ściągnąłem wersję na Windows, odpaliłem instalator, zaakceptowałem licencję GPL i zaznaczyłem wszystkie pakiety, a trochę ich było. Języka polskiego nie ma. User experience jest rodem z początku lat 2000-nyc...

 Pierwsze podejście do instalacji Doom Emacsa pod Windows 11 zrobiłem w czerwcu 2025, lecz dopiero wczoraj 24 stycznia 2026 udało mi się to ogarnąć. Zainstalowałem sobie Windowsowy manadżer pakietów Chocolatey w czerwcu 2025. O sprawie zapomniałem i przypomniałem sobie w styczniu 2026! Doinstalowałem sobie przez następujące komendy w Windows Terminal: winget install git winget install ripgrep winget install fd Z Githuba Doom Emacsa przekopiowałem komendę do Windows Terminal: git clone --depth 1 https://github.com/doomemacs/doomemacs ~/.config/emacs ~/.config/emacs/bin/doom install Następnie znalazłem edytor zmiennych środowiskowych >> Wszedłem w zmienne środowiskowe >> Ustawiłem zmienną HOME, czyli lokalizację katalogu użytkownika pod GNU Emacsa. Niestety tryb deweloperski w ustawieniach Win11 nie działa poprawnie. Znalazłem obejście z wykorzystaniem konsoli git bash. Najpierw wszedłem w menadżer plików, usunąłem nadprogramowy folder emacs.d, a potem znalazłem ścieżkę ~...

Jak wszyscy wiemy, wsparcie dla HDR kuleje na Linuxie i BSD. Deweloperzy XLibre rozpoczęli pracę nad tym złożonym problemem. Szczegóły w Dyskusji na Githubie. Jest szansa by ten problem rozwiązać systemowo

Zaczałem korzystać ostatnio z Unexpected Keyboard z Google Play. Jest to klawiatura open source, która Cię nie profiluje i nie śledzi. Bardzo dobrze mi się z niej korzysta. Nie ma funkcji autokorekty. Polecam wypróbować!

Stworzyłem tę templatkę w Bloggerze już 27 mają i nie byłem w stanie się zabrać za skończenie tego trudnego oraz ważnego tematu, który mnie osobiście dotyczy. Powiem szczerze, że nie wiem, od czego zacząć. Ignorancja i brak wykształcenia nauczycieli w tym temacie jest zastraszająca. Wykluczenie dzieci ze spektrum autyzmu jest częstsze, niż można by przypuszczać. Sednem problemu jest komunikacja. Dzieci ze spektrum autyzmu mają zaburzoną i ograniczoną komunikację z otoczeniem. Jest im trudniej artykułować swoje problemy i myśli. Te dzieci spotykają się z niezrozumieniem w szkole.      Temat jest często pomijany w mediach, więc prawie nikt nie interesuje, by go rozwiązać. Czym jest autyzm? Dziś bardziej się mówi o spektrum autyzmu ( z ang. Autism Spectrum Disorder - - ASD). Autyzm nie jest chorobą, lecz zespołem zaburzeń rozwojowych, i u każdej osoby nim dotkniętej, wygląda trochę inaczej. Najważniejsze cechy to są: -- Trudności w komunikacji, szczególnie niewerbalnej jak m...

Czyli dlaczego cyfryzacji nie zaczyna się, od miejsca, gdzie słońce nie dochodzi? Cała koncepcja opierania usług Państwa Polskiego na usługach chmurowych zagranicznych, a często globalnych korporacji, nijak ma się z Rozumem i Godnością Człowieka. Po pierwsze, dane obywateli trafiają na serwery poza Unią Europejską. Gdzie Te RODO ja się pytam? Skąd wiadomo, że na tych danych nie jest trenowania sztuczna inteligencja, lub wykonywane nie są jakieś inne nielegalne operacje? Po drugie, kiedyś banka Ej Ajów pęknie, więc duże korporacje prędzej czy później, przerzucą koszty, w tym zobowiązania kredytowe na zakupy kart graficznych i pamięci, na swoich klientów spoza USA. A do tych klientów należy Państwo Polskie. Czy zaciągniemy kolejne kredyty, bo korpo XYZ wyciagnie wtyczkę, a cała Polska administracja przestanie działać?? Po trzecie, pod spodem tych komercyjnych rozwiązań, czy Azure od Microsoftu, czy AWS od Amazona, są Linuxy i setki innych pakietów na licencjach MIT, BSD, GPL ...

Emacs Web Wowser (EWW) jest mikro przeglądarką wbudowaną w GNU Emacsa, która obsługuje tylko podstawowe funkcje HTML i CSS. Nie wspiera ona Javascriptu i innych nowocześniejszych technologii. To w zupełności wystarczy, by otworzyć w niej bloga, wejść w wyszukiwarkę DuckDuckGo, ściągnąć obrazek, skopiować jakąś definicję Czy nawet pobrać plik pdf. GNU Emacs jest samoudokumentowanym edytorem tekstu. Jeżeli nie wiemy, jak korzystać z jakiegoś pakietu to korzystamy ze skrótu klawiszowego C-h f nazwa_pakietu *** . W tym wypadku nasz pamięta to EWW. Otrzymujemy coś takiego: Jeśli wejdziemy w Reference, to możemy kliknąć myszką w link eww.el.gz, który pokaże nam kod źródłowy danego pakietu w Emacs Lisp bez wychodzenia z Emacsa.  Gdy jesteśmy w major mode możemy użyć C-h ?, by skorzystać z dodatkowej pomocy oraz użyć skrótu C-h m, by uzyskać listę dostępnych skrótów dla danego major mode takiego jak Markdown i inne.    P.S. Dajcie znać w komentarzu czy chcecie posta o mikroprzegl...

Korzystam na codzień z Frameworka Doom Emacs, który jest przystępniejszu w użytkowaniu niż czysty GNU Emacs. Nie będę tutaj opisywał instalacji Ani czystego Emacsa, ani tym bardziej Doom Emacsa. Zakładam, że potencjalny użytkownik jest w stanie to zrobić samodzielnie. Co to jest Markdown? Markdown jest to język znaczników przeznaczony do formatowania tekstu. Jest prosty. Ułatwia szybkie i efektywne robienie notatek. Ten format jest często wykorzystywany na platformach hostujacych kod źródłowy jak Github czy Gitlab, I nie tylko. Tak format Markdown prezentuje się w Doom Emacsie.  Co to jest tryb Org lub Org mode?  Org mode jest to format czystego pliku tekstowego podobnie jak Markdown. Umożliwia on pisanie notatek, list TODO, artykułów, a nawet niektórzy piszą w nim książki. Jest to format bardziej złożony i trudniej w nauce niż Markdown. Został wbudowany do GNU Emacsa w 2006 roku. Dzięki pakietom w Emacsie, można go łatwo rozbudowywać o nowe funkcje w Emacs Lisp us...

XLibre jest forkiem Xorg. W przeciwieństwie do Xorg, XLibre jest nadal aktywnie rozwijany. Korzystam ostatnio z Libre na FreeBSD 15.0 (XFCE) oraz na CachyOS (KDE Plasma). FreeBSD 15.0 : Wolę korzystać z XLibre niż z Waylanda, który jest dość mocno niedopracowany. XLibre po prostu działa. Gnome planuje porzucić wsparcie dla X11 w wersji GTK 5.0+, natomiast jest ctk+, czyli fork GTK 3.0+. W związku z tym warto pomyśleć o dywesyfikacji środowiska graficznego. Toolkit Qt będzie nadal wspierał X11, gdyż ten toolkit jest obecny na innych systemach operacyjnych Unixopodobnych, takich jak Solaris czy OpenIndiana.  W związku z zapowiedzią porzucenia X11 przez KDE Plasma w wersji 6.8, powstaje środowisko Sonic DE, fork KDE Plasma, który będzie oferował wsparcie dla protokołu X11 I jego nowoczesnej implementacji w postaci XLibre.  Do Waylanda podchodzę z dużym dystansem, gdyż czy kiedykolwiek firmy takie Red Hat (IBM) miały dobro użytkownika ponad zysk? A to właśnie korporacj...

I installed FreeBSD 15.0 from memstick img file. First, I try install traditional sets of BSD, but this cause problem with Wifi, so I restarted installer and I has chosen pkgbase option. When Wifi works properly, so I could install another system core packages, but some problems appeared later, which I tried install XLibre.  I use commands  sudo ee  /usr/local/etc/pkg/repos/XLibre.conf   and pasted:   XLibre: { url: "https://api.cirrus-ci.com/v1/artifact/github/b-aaz/xlibre-ports/bins/bins/${ABI}", mirror_type: "http", enabled: yes } Next sudo pkg update sudo pkg install xlibre sudo pkg install xfce xfce4-goodies xfce4-whiskermenu-plugin  sudo sysrc kld_lists+="i915kms"   And sudo reboot . Then I created file .xinitrc with exec startxfce4 inside file. I run startx, but it didn't work.I must run command sudo pkg install drm-kmod   After startx , I saw: Emacs sudo pkg install emacs git ripgrep fd-find After git ...